Pompownie przeciwpożarowe: pompy, zbiorniki, zasilanie rezerwowe

Serce każdej instalacji wodnej i pianowej

Tryskacze, zraszacze, kurtyny, instalacje pianowe i hydranty są warte tyle, ile woda, która do nich dopłynie w pierwszych minutach pożaru. Sieć wodociągowa rzadko daje wymaganą wydajność i ciśnienie, a w zakładach przemysłowych scenariusz pożarowy wymaga często kilku tysięcy litrów na minutę przez godzinę lub dłużej. Stąd pompownia ze zbiornikiem: zwykle największa i najdroższa część systemu ochrony ppoż.

Z czego składa się pompownia

Element	Funkcja	Wymagania
Pompa główna elektryczna	Podaje wodę do instalacji	Charakterystyka dobrana do najbardziej wymagającego scenariusza; zasilanie z dwóch źródeł lub priorytetowe
Pompa główna z silnikiem diesla	Zapewnia wodę przy braku prądu	Zbiornik paliwa na 6 godzin (EN) lub 8 (NFPA), dwa akumulatory, chłodzenie z wymiennikiem lub chłodnicą
Pompa pomocnicza (jockey)	Utrzymuje ciśnienie w sieci, kompensuje przecieki	Mała wydajność, załącza się pierwsza
Zbiornik wody	Zapas na czas działania instalacji	Pojemność z obliczeń (często 500–3000 m³), zbiornik stalowy, żelbetowy lub otwarty; uzupełnianie w 36 godzin
Rurociągi ssawne i tłoczne, kolektor		Napływ grawitacyjny (zalewane pompy) preferowany; zawory, zawory zwrotne, przepływomierz do prób
Sterowanie	Automatyczne załączanie od spadku ciśnienia, sygnalizacja stanów, zakaz samoczynnego wyłączania	Szafy sterownicze dla każdej pompy, listy UL/FM dla NFPA
Pomieszczenie	Ochrona pompowni	Odporność ogniowa, ogrzewanie (min. 4–10 °C), wentylacja dla diesla, odprowadzenie spalin, dostęp

Dobór wydajności i ciśnienia

1. Scenariusz wymiarujący: największy jednoczesny pobór: np. zraszanie transformatora plus hydranty, albo gaszenie pianą zbiornika plus chłodzenie sąsiednich zbiorników plus działka. W bazach paliw scenariusze z NFPA 30 / rozporządzenia dają często 5000–10 000 l/min.
2. Ciśnienie: z obliczeń hydraulicznych do najdalszego i najwyższego punktu plus straty; często 8–12 bar na kolektorze.
3. Czas działania: 30–90 minut dla tryskaczy, 60–120 minut dla instalacji w petrochemii, z tego zapas wody.
4. Redundancja: EN 12845 wymaga dla wyższych klas dwóch niezależnych źródeł (dwie pompy, w tym jedna diesla, lub zasilanie z dwóch stron); NFPA 20 określa krzywe pomp (150 % wydajności przy 65 % ciśnienia).

Modernizacja istniejącej pompowni

Pompownie z lat 90. i 2000. mają zwykle: silniki diesla bez części, sterowanie bez monitoringu, zbiorniki z korozją, pompy zasilane z jednego źródła, brak przepływomierza do prób. Modernizacja obejmuje wymianę agregatów, sterowania i armatury w istniejącym pomieszczeniu, często bez przerywania ochrony (pompa tymczasowa). Warto ją zrobić przed wymaganiami ubezpieczyciela, nie po szkodzie.

Nasza odpowiedź: AZG Antincendio

AZG Antincendio projektuje i buduje pompownie przeciwpożarowe dla zakładów chemicznych, baz paliw, elektrowni i magazynów: zestawy pomp elektrycznych i diesla, pompy jockey, zbiorniki, kolektory, sterowanie, wraz z sieciami hydrantowymi i instalacjami, które zasilają. Pompownie są wykonywane według EN 12845 lub NFPA 20 (z pompami i sterownikami z listą UL/FM, gdy wymaga tego ubezpieczyciel). Firma prowadzi też próby okresowe i serwis istniejących pompowni; patrz przeglądy i serwis.

Powiązane: instalacje tryskaczowe i zraszaczowe, instalacje pianowe.

Co przygotować do zapytania

• scenariusze pożarowe i wymagane wydajności (lub lista instalacji, które pompownia ma zasilać),
• źródło wody: sieć (wydajność, ciśnienie), zbiornik, ujęcie naturalne,
• dostępne zasilanie elektryczne i rezerwowe, miejsce na pompownię i zbiornik,
• norma (EN czy NFPA), wymagania ubezpieczyciela (UL/FM),
• dla modernizacji: dokumentacja istniejącej pompowni, wyniki ostatnich prób.

FAQ

Czy pompa diesla jest obowiązkowa? EN 12845 wymaga dla klas OH3 i wyższych oraz HH dwóch niezależnych źródeł zasilania; w praktyce to zwykle pompa elektryczna i diesla. Przy pewnym zasilaniu z dwóch niezależnych źródeł energii dopuszcza się dwie pompy elektryczne.

Jak duży zbiornik wody? Iloczyn wydajności scenariusza i czasu działania: np. 5000 l/min przez 90 minut to 450 m³, plus zapas. Zbiornik można zmniejszyć o gwarantowany dopływ z sieci.

Jak często testować pompownię? Cotygodniowy rozruch pomp (EN 12845: diesel 30 minut), miesięczne kontrole, roczna próba wydajności z przepływomierzem i przegląd serwisowy.

Czy pompownia może stać w tym samym budynku co chroniona hala? Tak, w wydzielonym pożarowo pomieszczeniu z własnym dostępem; dla zakładów wysokiego ryzyka lepszy jest osobny budynek poza strefą zagrożenia.

Pompy wg EN czy UL/FM? Jeśli ubezpieczyciel wymaga FM Global lub NFPA, pompy i sterowniki muszą mieć listy UL/FM. W pozostałych przypadkach wystarczają pompy zgodne z EN 12845; różnica w cenie jest znacząca, więc warto to ustalić przed projektem.