Instalacje gaśnicze pianowe do zbiorników, tac i pompowni cieczy palnych

Dlaczego ciecze palne gasi się pianą

Woda na płonącej benzynie czy oleju opada pod ciecz i rozpryskuje ją, powiększając pożar. Piana jest lżejsza: tworzy na powierzchni kożuch, który odcina dopływ tlenu, chłodzi i hamuje parowanie, a po ugaszeniu zabezpiecza przed ponownym zapłonem. Dlatego zbiorniki, tace, pompownie, nalewaki, hangary i magazyny cieczy palnych chroni się instalacjami pianowymi.

Jak działa instalacja pianowa

1. Woda z pompowni ppoż. pod ciśnieniem.
2. Dozowanie środka pianotwórczego w stężeniu 1, 3 lub 6 %:
   • zbiornik ze zbiornikiem przeponowym (bladder tank): bez zasilania, najczęstszy w bazach paliw,
   • proporcjoner liniowy (inżektor) dla małych instalacji,
   • pompa dozująca z silnikiem lub turbiną wodną dla dużych wydajności.
3. Roztwór pianotwórczy płynie rurociągami do urządzeń wylotowych.
4. Spienianie powietrzem w urządzeniu wylotowym:
   • piana ciężka (liczba spienienia do 20): komory pianowe na zbiornikach, prądownice, zraszacze pianowe, działka; do gaszenia powierzchni cieczy,
   • piana średnia (20–200): generatory na tace i pomieszczenia,
   • piana lekka (200–1000): generatory wysokiego spienienia wypełniające całe pomieszczenia (magazyny, hangary, pompownie).

Ochrona zbiorników

Typ zbiornika	Rozwiązanie	Uwagi
Ze stałym dachem	Komory pianowe na obwodzie górnej krawędzi płaszcza; piana spływa po wewnętrznej ścianie	Liczba komór wg średnicy, NFPA 11 / EN 13565-2
Z pływającym dachem	Wylewki pianowe nad uszczelnieniem obwodowym (rim seal) i zapora pianowa na dachu	Gaszenie pożaru uszczelnienia, nie całej powierzchni
Podawanie od dołu (subsurface)	Piana wtłaczana przez rurociąg produktu, wypływa na powierzchnię	Tylko dla węglowodorów, nie dla cieczy polarnych
Taca (obwałowanie)	Generatory piany średniej lub zraszacze pianowe, działka stałe	Zapas środka na gaszenie i dogaszanie
Nalewaki, pompownie	Zraszacze pianowe, działka	Często w połączeniu z detekcją płomienia

Dla cieczy polarnych (alkohole, estry, biokomponenty w paliwach) potrzebny jest środek alkoholoodporny (AR), a stężenia i intensywności są wyższe. Zasady podawania i zapas środka: EN 13565-2 i NFPA 11 określają intensywność (l/min na m²), czas podawania (10–65 minut zależnie od zbiornika i produktu) i zapas na drugie podanie.

Środki pianotwórcze po wycofaniu PFAS

Unijne ograniczenia PFAS (fluorowanych związków w środkach AFFF) wymuszają przejście na środki bezfluorowe (F3). Działają inaczej: wymagają innej intensywności, innych urządzeń wylotowych (łagodne podawanie) i nie zawsze pasują do istniejącego dozowania. Wymiana środka w instalacji z lat 2000. to zwykle projekt, nie tylko zakup beczek: trzeba sprawdzić proporcjonery, komory pianowe i zapas, a stary środek zutylizować.

Nasza odpowiedź: AZG Antincendio

AZG Antincendio projektuje i wykonuje instalacje pianowe dla baz paliw, rafinerii, zakładów chemicznych i portów: komory i wylewki pianowe, zbiorniki z przeponą, pompy dozujące, generatory piany średniej i lekkiej, działka stałe i przewoźne, zraszacze pianowe, razem z pompowniami i sieciami. Firma prowadzi też modernizacje istniejących instalacji, w tym przejście na środki bezfluorowe z próbami dozowania. Normy: EN 13565, NFPA 11 i 16, wymagania ubezpieczycieli. Enerwis organizuje realizację w Polsce.

Powiązane: ochrona zbiorników paliw i petrochemii, pompownie ppoż..

Co przygotować do zapytania

• lista chronionych obiektów: zbiorniki (średnica, wysokość, dach, produkt), tace, pompownie, nalewaki,
• produkty: węglowodory czy ciecze polarne, temperatury zapłonu,
• źródło wody i ciśnienie, istniejąca pompownia,
• istniejące instalacje pianowe i rodzaj środka, czy planowana jest wymiana na F3,
• norma i wymagania ubezpieczyciela.

FAQ

Jaka piana do zbiornika z benzyną E10? Benzyna z 10 % etanolu wymaga środka alkoholoodpornego (AR) i intensywności jak dla cieczy polarnych; zwykły środek do węglowodorów rozpada się na etanolu.

Czy można dalej używać środków AFFF? Zależy od terminów przejściowych rozporządzenia PFAS; dla większości zastosowań przemysłowych kończy się możliwość stosowania, a magazynowany środek trzeba utylizować. Warto zaplanować wymianę razem z przeglądem instalacji.

Ile środka pianotwórczego trzeba mieć w zapasie? Norma wymaga zapasu na pełny czas podawania dla największego scenariusza plus rezerwę na uzupełnienie; dla bazy paliw to zwykle kilka do kilkudziesięciu metrów sześciennych koncentratu.

Instalacja stała czy półstała na zbiornikach? Przepisy dla baz paliw dopuszczają półstałe (podawanie piany przez straż) dla części zbiorników, ale ubezpieczyciele i operatorzy dużych baz wymagają instalacji stałych z własnym dozowaniem, bo czas reakcji decyduje o tym, czy pożar zostanie w jednym zbiorniku.

Czy piana niszczy urządzenia? Środki bezfluorowe są biodegradowalne, ale roztwór trzeba spłukać i zutylizować zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym; instalacje projektuje się z odprowadzeniem pogaśniczym.